ජීවන මග

DSC_0226-01දුම්බර කඳුවැටියෙ උතුරු කොන හොයාගෙන රත්තොට ඉඳං ඉලුක්කුඹුර පාරෙ අපි කන්ද නගිනවා… වැඩි නඩත්තුවකට ලක් නොවිච්ච, බෝම අමාරුවෙන් වාහන දෙකක් මාරු වෙන්ඩ විතරක් ඉඩ තියෙන තාර පාරෙ වංගු වංගු යන අතරෙ එක පාරට වංගුවක් ගත්ත ගමන් පාර මැද වයසක මනුස්සයෙක් සරමත් උස්සං හිමිං හිමිං කන්ද දිහාට යනවා. වැඩි වේගෙන් නොගිය නිසා අනතුරක් නොවී බේරගෙන අපි ඔහු පහු කරං අපි ඉස්සරහට යනවා…

ටික දුරක් ගිහිං පාර අයිනෙ කඩයක වාහනේ නතර කරලා තේ බීල එළියට බහිද්දි මේ වයස මනුස්සයා පේනමානෙට ඇවිත් ආයෙ. තේ බොන අතරතුරේ අා ගිය කතාබහ නිසා හිතවත් වුණු මුදලාලි ස්වේච්චාවෙන්ම ඉදිරිපත් වෙලා විස්තරයක් කිව්වා.

“ඔය ඉස්සර මේ පාරෙ බස් එක එලවපු ඩ්‍රැයිවර්. හොඳම ඩ්‍රැයිවර් කියලා සම්මානයකුත් හම්බුණා ලු. දැන් බ්‍රවුන් පේපර් බෑග් අලවලා විකුණනවා. ඒව අරගෙන පහළට ගිහිං විකුණලා ආයෙ එනවා පයින්ම. ”

ඒ කතාව හින්දා ලාවට අනුකම්පාවක් මිශ්‍ර වෙච්ච අමුතුම හැඟීමක් පහළ වුණා… තමන්ව ජීවත් කරවපු එ් මාවතේ ඒ මනුස්සයා තාමත් යනවා නේ ද කියලා…

මතක මාවත

Deanston10

ක්‍රීම් පාටට හුරු සුදු පාටක් තියෙන ඔසරිය ඇඳපු ආච්චියම්මා තනි දොර ටකරං ලංගම බස් එකේ පාපුවරවුට කෙලිංම පිටිපස්සෙ ආසනේ වාඩි වෙලා ඉන්නවා. එයාගෙ ඔඩොක්කුවට බර දීල මං පාපුවරුවට උඩිං හරහට තියෙන මළ නොකන වානේ බටේ එල්ලිලා ඉන්නවා. වංගු වංගු පාරෙ උඩට උඩට යද්දි හුන්නස්ගිරිය එබිල බලනවා සමහර වෙලාවට….

මෙහෙම ඇවිත් කඩමණ්ඩියක් එක්ක තියෙන හන්දියක අපි බහිනවා. මගෙ එක අතක නැමි මිට තියෙන පොඩි කුඩයක්. අනික් අතින් ආච්චියම්මගෙ අතේ එල්ලිලා. අපිව හලපු බසය ආයෙත් දුම් දාගෙන කන්ද නගිනවා.

කඩමණ්ඩියෙ කඩ තුන හතරක් තියෙනවා. එකක් බේකරිය. ඒකෙ වැලිතලපෙයි, රෝස් පානුයි නොවරදවාම අපි එක්ක ගෙදර යනවා.

මහ පාරෙං ඇතුලට තියෙන තාර පාරෙ ටික දුරක් ගිහිං කන්ද දිහාට තියෙන මැටි පාරකට ආච්චියම්මයි මමයි හැරෙනවා. වැස්සට මඩ වෙලා පාරෙ ටයර් පාරවල්හිටලා, අව්වට කරවෙලා ඒව ගල් වෙලා නිසා අපි බිම බලාගෙන යනවා. ඒ යන මග මඩගොඩේම තියෙන මිනිරන් දිලිසෙනවා.

එහෙම ටික දුරක් ගිහිං, සිය පාරක් ගැහුවාම වතුර එන්න පටං ගන්න නළ ලිඳ පහු කරපු ගමන් පාරෙ වම් අත පැත්තෙ තියෙන ඊයං පාට අඩියෙ අඩියෙ විතර කොටු තියෙන ගේට්ටුවක් අැරං අපි ඇතුළු වෙනවා.

පතාක මිදුලක්; දකුණු අත පැත්තෙ එක අත්තක් මිදුලට දාල හෙවන දෙන මහ රඹුටං ගහක්, ගේට්ටුව පැත්තෙම රන්තැඹිලි ගහක්, ඊට එහායිං අඹයක්. වම් අත පැත්තෙ දිගට බෝගැන්විලා, සීනියාස් පැල යායක්. ඊටත් වමෙං ආයෙත් අඹයකුයි ජම්බු ගහකුයි…

ඒ නිල්ල පිරුණු වත්ත මැදින් ගිහින් පරණ පාට, පුංචි මගේ හිතේ හොල්මන් හැඟීමක් දනවපු ඒ ගෙදර, බොඳ වෙච්ච වීදුරු කැට අල්ලපු, පළු දෙකේ ඉස්සරහා දොරින් අපි ඇතුළු වෙනවා.

මුලින්ම ඉස්තෝප්පුව, කතිර මැස්මෙං වැඩ දාලා රතු කපු රෙදි කවර දාපු වේවැල් පුටු හතරක් ඔහේ බලං ඉන්නවා. එයාලගෙ තනි නොතනියට මම නොදන්න මිනිස්සු ගොඩක් ඉන්න සමූහ ඡායාරූප වගයකුත් බිත්තිවල එල්ලිලා බලං ඉන්නවා. එතන වම් පැත්තෙ පළු දෙකේ දොර ‘ඉස්සරහා කාමරය’ට මං විවර කරනවා.

ඒ ඉස්තෝප්පුව පහුකරන් අපි සාලෙට ඇදෙනවා. යන කොටමපවම් පැත්තෙ මුල්ලෙ යක්ස පෙට්ටිය ඉඳං සාලෙ දිහා බලන් ඉන්නවා. දකුණු අත පැත්තෙ බොඳ වීදුරු අල්ලපු ජනෙල් වලිනුයි, කොටු කොටු දැල් ගහපු ජනෙල් අස්සෙනුයි පෙරිලා ආපු එළියෙන් තඹ පාට පුටු සෙට් එක පේනවා. ඒවට පිටි පස්සෙන් ලාකඩ වැඩ දාපු, අතින් වියාපු සේසත්, කස්තාන දිලිසෙනවා. ඒ මැද්දෙ තියපු කැබිනෙට්ටුව උඩ ලී තැටියක ලීයෙන්ම හදාපු පොඩි වයින් ‘වීදුරු’ ලාකඩ දිස්නය දෙනවා. ඒ අතරෙ වම් පැත්තෙ කාමරයට යන දොරට උඩින් මොනාලිසා මේ ඔක්කොම දිහා උපේක්ෂාවෙන් බලාන ඉන්නවා.

සාලෙත් පහු කරන් මහ විසාල ආරුක්කුවකින් වෙන්වුණු කෑම කාමරේට අපි යනවා. වම් පැත්තෙ ලී පඩි පෙළ. ඒක යට තියෙන ලී බිත්ති කබඩ් එකේ ගෙනාපු වැලිතලප, රෝස්පාං මල්ල තියනවා. වේවැල් වියාපු, ලී පුටු අටකින් වට වෙච්ච කෑම මේසෙ, කෑම කාමරය මැද්දෑවෙ ඔහෙ බලං ඉන්නවා.

කෑම කාමරයට ඔබ්බෙං පොඩි කොහාටවත් නැති කෑල්ලකින් එළියට යන දොරත්, ගබඩා කාමරයත්, සාලය තරම්ම ලොකු කුස්සියත් එකට සම්බන්ද කරනවා. ආච්චියමමා අරං ආපු එළවළු මල්ල කුස්සයට අරං යද්දි, මම ආයෙත් ආපස්සට ඇවිත් උඩ තට්ටුවට නගිනවා. පඩි පහේ, දහයෙ කෑලි දෙකකට තිබුණු පඩි පහලොවේ පඩිපෙළ මුදුනෙ ලීයෙංම හදපු දෙවැනි තට්ටුව අර මුලින් කී ත්‍රාසය මුසු හැඟුම තව කුලප්පු කරවනවා. විසාල කාමරයකුත්, කඩා කාමරයකුත් දරාපු ඒ තට්ටුවෙ කොරිඩෝවෙ, හැම වෙලාවෙම පාහේ බුදුන්ට පත්තු වුණු හඳුන්කූරු දුමත්, පහන් එළියත් ඒ කුලප්පුවට හේතු වෙන්න ඇති. මහ කාමරේ ජනේලෙ ගාවට යන මම කොටුදැලේ එල්ලිලා එහා වත්තෙ ගස් මුදුන් වල එල්ලිලා නටන වඳුරො දිහා බලනවා.

ඒත් ආච්චියම්මගෙ කෑගැහිල්ලෙන් ඒ වැඩේ පැත්තක තියලා ඇඳුම මාරු කරන් ගෙදරට අඳින ඇඳුමක් දාං පහළට බැහැලි අර කොහාටවත් නැති කෑල්ලෙන් එළියට බැහැලා, ලාවට ගල් සෙවෙල බැඳුණු පිල දිගේ ගේ පිටි පස්සට යනවා; වැහි වතුර පෙරලා අරං පුරවපු වතුර ටැංකියෙන් වතුර ටිකක් හලාන නාගන්නට.

අවුරුදු දහයකට පස්සෙ අපි විකුණලා ආපු ඒ මහ ගෙදර පාරෙ හුන්නස්ගිරිය දිහා බල බල මම කන්ද නගිනවා. අතීත මතක මාවත මා ඉස්සරහා දිග ඇරෙනවා…

(Image is from web. Credit goes to the rightful owner.)

– දිවිල්ල –

මොන්ටිසෝරි දුවනවා…

එකේ පන්තියට දුවනවා…

ශිෂ්‍යත්වෙට දුවනවා…

පන්තියෙ උඩට එන්න දුවනවා…

සා.පෙ ට දුවනවා…

උ.පෙ ට දුවනවා…

ඉංජිනේරු ක්ෂේත්‍රයට දුවනවා…

රස්සාවෙදිත් දුවයි…

මේකට ඉවරයක් නැද්ද බං..?

ජෛව විවිධත්වය

DSC_0399.jpgDSC_0413.jpg

මා දකිනාකාරයට ලාංකික මිනිසෙකුගේ හෝ ගැහැණියකගේ ජීවිතයේ නිදහස්ම, ජවය වැඩිම කාල පරාසය වන්නේ උසස් පෙළ අහවර කර සරණ බන්ධනයට සිරවන තෙක් කාල පරාසය ය. මමත්, මගෙ මිත්‍ර ප්‍රජාවත් එම කාල පරාසය ගත කරන නිසාදෝ මහුණු පොතට පිවිසෙන මට වැඩිපුරම දකින්නට ලැබෙන පින්තූර කාණ්ඩයක් නම්, මිතුරු පිරිස් සංචාරයේ ගොස් පැමිණ පළ කරන පින්තූර ය. ඒ අතරින් බොහෝමයක් ‘සෙල්ෆි’ වන අතර සුළුතරයක් ඒ ඒ සංචාරිත ස්ථාන හා එහි තිබුණු වි⁣ශේෂ ⁣දෑත්, ස්වාභාවික පරිසරයත් වේ.

මෙහි ස්වභාවික පරිසරය කාණ්ඩය යටතේ වැඩිපුරම හමුවන්නෙ සරලවම ඇසට ප්‍රිය නිසා කැමරාවේ සටහන් කරගත් දර්ෂණත්, අලි කොටි වලසුන් වැනි දුටු පමණින් සිතට වදින සත්ව වර්ගත් ය.

ඒ නිරීක්ෂණ තුළින් ඍජුව නොවුනත්, වක්‍රාකාරව ගම්‍ය වන්නේ පරිසරය හා එහි ඇති විවිධත්වයේ සුන්දර බව පිළිබඳව අපගේ ඇති නොදැනුවත් භාවය සහ අනවධානය බව මගේ හැඟීමයි. මක්නිසා ද යත් ඇස ගැටුණු පමණින් ප්‍රිය නොවුනත් සර්පයින්, කෘමීන්, බත්කූරන් සහ සලබයින් මෙන්ම නෙතුපිය සමනලුන්ගේ ද විශාල විවිධත්වයක් ඇති බැවිනි.

උක්ත කරුණු ගෙනහැර පෑමෙන් හුවා දැකිවිය යුතුව ඇති කරුණ වන්නේ, ලංකාව වැනි ජෛව විවිධත්වයෙන් අනූන රටක ජීවත්වන අපට, එම ජෛව විවිධත්වය දැකීමට නම් අවශ්‍යය වන්නේ දහස් ගණන් වියදම් කරගෙන දුර ඈත ප්‍රදේශවලට සංචාරයේ යෑම නොව, උදයේම අවදිව මිදුලට බැස හොඳින් වට පිට බැලීම විය හැකි බව ය.

(The photos above are clicked at the KDN reserves by me in Dec 2016. NikonD32oo .)

– අන්තර්(ජං)ජාලය හරහා ඇතිවන සමාජ(ජං)ජාල –

social-network-links.jpg

ෆේස්බුක්, ට්විටර්, ඉනසටග්‍රම්, ටම්බ්ලර්, පින්ටරස්ට්හෝ වෙනත් සමාජ ජාලයක ගිණුමක් නැති අයෙක් අද සමාජයෙන් සොයාගැනීම නොමළ ගෙයකින් අබ මිටක් සොයාගන්නවා හා සමාන දෙයකි.

එසේ සෑම අයෙකුටම පාහේ ගිණුම් තිබුණ ද ඒ ඒ සමාජ ජාලය නිර්මිතව ඇත්තේ කුමක් අරභයා ද එම සමාජ ජාලය භාවිත කළ යුත්තෙ කෙලෙස ද ආදී කරුණු පිළිබඳව අදාල පරිශීලකයන්ගෙ දැනුම මට්ටමෙහි ගැටළුකාරී බවක් ඇති බව එම සමාජ ජාල තුළ කලින් කලට සිදුවන සිද්ධි හරහා පෙනී යයි.

නමුත් මෙය ජංජාලයක් තරමට ඔඩුදුවන්නේ පරිශීලකයන්ගේ දැනුම ම නොව, බුද්ධි මට්ම්වල හා විනය මට්ටම්වල වෙනස නිසා බව පිළිගතහැකි කරුණකැයි සිතෙයි. මෑත ඉතිහාසයේ සමාජ ජාල තුළ ලාංකික ජන මතය දෝලනය වූ මැතිවරණ, SAITM ආදී මාතෘකා වලදී එක් එක් පාර්ශව වලින් මතුවූ කරුණුත්, ඒ කරුණු පල කිරීමටත්, කරුණුවලට විර්ද්ධ වීමට භාවිතා කළ වාග් විලාශයනුත් දෙස විවෘත මනසකින් බලන අයෙකුට බුද්ධි හා දුනුමේ හීන බවත්, අවිනයවත් බවත් මොනවට පසක් විය යුතු ය.

ඒ අතරම මේ ‘අන්තර්ජාල වලි’ වල මුවගට සිනහවක් ගෙනෙන තවත් පැතිකඩක් වන්නේ ජීවිතේට හමුවී නැති තවත් පරිශීලකයෙක් සමග වාග් සටනට ගොස්, ඔහුගේ හෝ ඇයගේ මතය වෙනස් කිරීමට තැත් කිරීමයි. එමතු, තමන් දන්නා හඳුනන කෙනෙක් සමග වුව ඇසට ඇස දී කියාගත නො⁣හැකි ගැටළු හා මතිමතාන්තර සමාජ ජාල හරහා  නිරාකරණය කරගැනීමට යාම, සමාජ ජාල මානව සම්බන්ධතා කොතරම් ජංජාලයක් කර ඇතිදැ යි යන්නට හොඳම උදාහරණයකි.

තාක්ෂණ යුගයට පෙර ඉපිද, තාක්ෂණය යුගයට පා තබා, අපේ පරපුර මෙසේ නැසෙනවා නම්, තාක්ෂණ යුගයේම ඉපිද වැඩෙන මතු පරපුර පිළිබඳව හිතට ඇති වන්නේ සියුම් කනගාටුවකි.

(Image is from web.)

– බස මැරීම –

සිංහලය යනු, ශ්‍රී ලාංකික දේශීය භාෂා මූලයන් ඉන්දීය භාෂා කිහිපයකින් පෝෂණය වී නිර්මාණය වුණු අලංකාර භාෂාවක් බව සිංහල මව් බස වන මාගේ විශ්වාසය යි.
නොමළ බසක් නිසාත්, බහුතරය බෞද්ධයන් විසින් වහරණ නිසාත් සිංහලය එලෙස පෝෂණය වන්නට ඇතැයි මට සිතෙයි. එනිසාම ඉදිරියටත් අලුත් වචන, වාක්‍යය රටා, භාෂා වියරණ ආදී අංග එකතුව එය කාලානුරූපීව වෙනස්වේ යැයි සිතිය හැකිය.

එහෙත් එම වෙනස මගින් තීරණය වන්නේ භාෂාවේ උන්නතිය ද අවනතිය ද යන්න සිංහලය මව් බස ලෙස වහරණ අපගේ යුතුකමක් වේ.

ලං.ග.ම ටකරං බසයක කවුළුවකින් එළිය බලාගෙන සිටි මට ඉහත සිතුවිලි පහළ කරවූයේ ‘ඇතැඹුල’ යයි සඳහන් වූ නාම පුවරුවක් දැකීමෙනි. සාක්ෂරතාව කෙතරම්දැයි නොදත් කඩ හිමියා තම නාම පුවරුව එලෙස ප්‍රදර්ශනය කරද්දී, සාක්ෂරතාව ඇති පාර්ශව වල යනු කැලය බව නොදැන ‘වල් අලියා’ වන අලියා ලෙස නාමකරණය කිරීමත්, පසු ගිය දිනෙක මම ද සහභාගී වූ රැස්වීමක දී අදාල සංගමයේ ව්‍යවස්ථාවේ ‘දැනුවත්’ යන්න ‘දැනුම්වත්’ ලෙස සඳහන් වීමත් මුවගට සිනහවකුත්, සිතට සියුම් දුකකුත් දැනවූ අවස්ථාවන් විය.

විද්‍යුත් මාධ්‍යයත්, සමාජ ජාලවල ‘page’ හරහාත් බස මැරීමේ අවස්ථාවලට උදාහරණ තව බොහෝ ය.

කන බත් පත පවා පිටරටකින් ගෙන්වා අතීත ශ්‍රී විභූතිය පෙරට දමා ආඩම්බරකාර ජාතියකැයි පාරම්බාන අපට, අපේම කියා භාෂාවක්වත් අනාගත පරපුරට දායාද කිරීමට නොහැකි වේවි ද..?

(Image is from google.)

– නීතියේ දෙවඟන –


මුදල් හෝ වෙනත් කිසිදු ලාභයක් නිසා නොනැමීමට කඩතුරාවකින් දෑස් වසා,

නිබයව යුක්තිය පසිඳලීමට කගපතක් අතදරා,

යුක්ති යුක්තව පක්ෂ විපක්ෂ කරුණු සළකා බැලීමට තුළාවක් අතදරා,

සරල බව ප්‍රකට කිරීමට සළුවක් ගත දවටා සිටි

ලාංකික ‘නීතියේ කන්‍යාව’,

සළුව පසෙකලා,

කගපතත් තුළාවත් පසෙකලා, 

මොණර කොළ සුවඳටත්, දේසපාළුකරණ බලයටත් අවනතව

කකුල් පළල්කර ඇති සෙයක් පෙනේ…

 තව නොබෝ කලකින් ඉන් ජාතක වන දරුවන්,

සුජාත ද

අවජාත දැ යි 

ලංකාවාසී අපි දෑස් දල්වා බලා සිටිමු. 🙂

.

(ප.ලි: මෙය කියවන මගේ මිතුරනි, මේ අදහස පෞද්ගලික උසස් අධ්‍යාපනයට විරුද්ධව නොවන බව කරුණාවෙන් සළකන්න.)